لیلا،
رقیه،
عطیه...
مینلردی مینلر!
ابراهیم ساوالان
قازان خانین آغ بیرچکلی آناسی، قادینی بورلا خاتین اسارته گئدندن ، گونش تمثیل چی سی سالجان خاتین قارا توکورون قالاسینین باجاسیندان دره لره دوزلره باخاندان بری آذربایجان قادینی اسارتله تانیشدیر.
هله ده لیلا حیدری ، بورلانین،سالجانین،دوغرو داوامچی سیدیر.
باجاریرسان 16 ایل محبوس بئیرکی گوزله ین چیچک خاتینی دانیشدیر هله ده رقیه علیزاده،عطیه طاهری ،و باشقالاری تاریخ یارادیر.
1937-جی ایلده استالین نین گیزلی سرویسی موسکووایا چاتدیردی "نه قدر
ام گولسوم صادیق زاده باکی دادیر باکی قان دنیزیدیر شاعیرلری آسدینسادا یازارلاری زیندانلارا باسدینسادا گولسوم آذربایجانین محمد امین یئتیرن نسلینده ندیر"
ام گولسوم حبسه آلیندی 6 ایل تامام آغیر ایشیکنجه لره دایاندی 40 نفر بیر کیچیک اوتاقا سالیندی گولسومون دئدیکلرینه اساسا یاتماغا کیفایت قدر یئر اولمادیغیندان نوبتی یاتیردیلار ام گولسومون 19 یاشیندا اوغلو اوختایدا حبسه آلیندی قافقازدان سیبریایا سورگون ائدیلن 6 ایل (39 دان 45 قدهر) دوستاقدا قالدی بیردا ها آناسین دیری گورمه دی
گولسومون یازدیقلارینا اساسا محبوسلارین چوخو اشیکنجه لره دوزمه ییب آغیر خسته لیکلر اساسیندا اولدولر لاپ آغیر فاجعه خالق شاعیری مشفوقون خانیمی دیلبرین اولومو ایدی آخی او هامی نین سئودیگی میکائیل موشفوقون دیلبری ایدی.
ام گولسوم صادیق زاده 6 ایل ایشکنجه دن سونرا 1943ده بیراخیلدی آما باکی دا یاشماق حاققی اونا وئریلمه دی او عایله سیله گوروشمه یه 24 ساهاتلیق باکی یا گیردی آنجاق ایستالینچیلردن قورخمادان خسته لیگینه باخمادان اوچ آی باکی دا قالدی سونرا ایکی اوشاغی ایله بیرلیکده باکی دان چیخسادا... حایاتا گوز یومدو
ام گولسوم صادیق زاده ، میکائیل موشفوقون قادینی دیلبر ، قهرمان قادینلاریمیز مینلردی مینلر.
140 گونه یاخیندیر لیلا حیدری آذربایجان قادینین دایاناتین بیرداها جانلاندیریر.
140 گونه یاخیندیر لیلا حیدری دلی دومرولون قادینین خاطیرلادیر.
140 گونه یاخیندیر لیلا حیدری نیگاری ، هجری بیرداها وطنه قایتاریر.
140 گونه یاخیندیر ام گولسوم خلف قیزینا گووه نه رک چالیر دیلبر اویناییر.
140گونه یاخیندیر" آذربایجان قادینلارین ایستحاله ائتمیشیک" جومله سی اولور.
140 گونه یاخیندیر بهروز صفری اودیسه نین ساققالینا گولور...
بو یازینی لئیلا حئیدری یه حصر ائدیرم آما یاخین گلجکده دونیا قادین گونو موناسیبه تی ایله باشقا قهرمان قادینلاریمیز حاققیندا یازماغی اوزومه گوره و بیلیرم.
سونمز گوگانلي
با فرانك فريد توسط گفتوگوي ايشان در روز جهاني زن سال قبل با (فكر كنم) راديو پرواز آشنا شدم . در گفتوگو يش با اين راديو به تحليل مسائل جنبش زنان ودركنار آن جنبش ملي آذربايجان پرداخته بود .
از كمپين يك ميليون امضا سخن گفته بود كه آغاز گر آن شهر تبريز بود . واز برگذاري مراسم روزجهاني زن در ارتفاعات عينالي سخن گفت . درمورد نويسندگي ومطالعه زنان سخن گفته بود .
شهناز غلامی
مقدمه:
دردنیایی که تبعیض جنسیتی و نگرش های مردسالارانه مانع از به قدرت رسیدن زنان و ورود آنها به عرصه های عمومی حیات بشری می شود، وجود زنانی چون بی نظیر بوتو که توانسته اند به مقام نخست وزیری برسند و قدرت رهبری و اداره بزرگترین حزب اپوزیسیون (یعنی حزب مردم) را به عهده بگیرند، اثبات گر این نکته بسیارمهم میباشد که زنان به نیروی اراده، آگاهی و باور نسبت به خویشتن قادر هستند تا به تمامی عرصه های مدیریتی دست بیابند.
فرانک فرید- تبریز
گويا يكي از اعتراضات عليه مريم حسين خواه، بههنگام بازجويي اين بوده كه چرا اخبار مربوط به دستگيري شهناز غلامي 1 را در سايت زنستان منتشر كرده است! اگرچه اتهامات غلامي موارد ديگري را غير فعاليتاش براي حقوق زنان شامل ميشد- هرچند موقع دستگيري اين اتهامات معمولا مشخص نميشود. اما مگر نه اينكه او فعال جنبش زنان و كمپين يك ميليون امضا هم بوده، بر فرض اگر هم نبوده، فعال اجتماعي و فعال ميان جنبشي كه هست، چون او زني است كه براي پيشبرد جنبش ملي آذربايجان و يا ... هم فعاليت ميكند، ديگر نبايد خبر دستگيري او را زنان منتشر كنند! اگر هم كسي چنين خبرها يا خبرهاي مشابهي را منعكس كند، متهم شود به نشر اكاذيب و ... !
يازار: فرانك فريد
کئچنلرده قار یاغاندا گئدیب- گلیب هی گؤزومو پنجرهدن ائشیگه زیللردیم. گئجهلر ده قارین یئیین- یاواش یاغدیغینی یوخلاماغا، چیراغلارین ایشیغینا گؤز تیکردیم. بیر شولقوتچیلیق اویاناردی ایچیمده_ دئیهسن مدرسه اوشاغيیام، قارین سحره کیمی بیر قلمه یاغدیغیندان، قاپ-باجانی قار آلدیغیندان، اوخوللارین باغلاماغیندان سئوینم _ اوشاقلیغیمدا اولمایان بیر شولقوتچیلیق. او زامانلار تکجه سئوینجک دوشردیم قار یاغاندا.
آغير قيشلاري لادا سجيّهلهنردي، آدليم شهريم. تبريزين شاختالارينا، تورپاقدا قاتلاشا بيلمزدي، يئر جيريلاردي دئيرلر. قارين ياغماسي، چوخلارينين ياسي اولسادا، كوركچيلره بايرام ساييلاردي. دار- بوروق كوچهلره اونلارين تام گوجلريايله «كورك ايشي اولان» سسلري، قاريشاردي آغير قارين كورك- كورك حيطلره- كوچهلره دوشوب، هاواني تيترهدن تاپپيلتي سسلرايله. دربندلرده، اوست-اوسته قالانان قارلار، اولدوقجا ياراردي يئردهـ گؤيده دورمايان قيز اوشاقلارينين گيزلن- قاچ اويناماقلارينا.
اوخولوموزون يوخوشلو يولو، بوزلو تپهلره چئوريلردي اوزون قيشلارين باشا- باشيندا. گوجلو كولك قارشيدان سازاق داشيياندا، آنامين اليندن برك- برك توتوب، كولگه قارشي، ديرَشه-ديرشه، اوزوموزو نئجه اولورسا اولسون اوخولا چاتديرارديق. هردن، هوولاياراق، بيرآز ايستي ايچهريميزدن اووجلاريميزا پوسكوررديك، الجكلريميزي اونوداندا ...
آنام دا من گئدن اوخولدا معلّیم ایدیِ. سینوزیتی اولدوغوندان، تکمیلده توخودوغو اوزون بویلو، اَنلی شاللارینین بیریسینی اوز- گؤزونه سریتلردی. گؤی گؤزلری، شالین اوزونه سالديغي كولگهنين آلتيدان پار- پار پاریلداردی.
قیشدا گلیب اوخولا چاتماغین چتینلیگی دئیهسن بؤیوک- کیچیک تانیمازدی. هامی اودونا دؤنردی. ايلك ساعاتلاردا يول بويو ايليكلريمزه ايشلهميش سويوق، بيزي كيلاسلارا باغلايان تكجه عاميلايدي، گئت- گئده، دامارلاريمزا ايليق قان آخديقجا، قار گولـلهسي اويونو بيزي حيطه چكردي. ايلك باخيشدا، اوشاقلارين گئييملرينين آرا- سيرا يانلاريندا، آرخاسيندا، گيلدير-گيلدير قار گولـلهلرينين يئري گؤرونردي. ائلهجهده بعضاً اوزوموزده آچيلاردي بو قارگولـلهلري، ديسكينديريجي اولماغينا باخماياراق ديل-دوداغيميزين آراسينا ياييلان سرينليگيني تامسينارديق. قارلي قيش آخشاملاري هله دامارلاريمزا آخان قاينار قان، بوز قنديللريني اووجوموزدا اريدردي، سويوقلوغو كيرميتلري سارسيدسادا...
درس گونلرينين هر بيري - ياز، قيش- آناما قووشماقلا بيتردي.
حیطه ساری باخیرام. دونن گئجه یاغان قارین آغیرلیغی، منیم الیمی آنامین ايستي الینه قویوب، ائویمیزه آپاریردی... یئنه حیطه باخیرام. بارماقلاریملا ساچلاریمی آلنیمدان يانلاماق ايستهييرم. نئچه تئل قار کیمی یئلپَنک آغ بيرچكلريمدن، اليمه ساريلير...
حیطده چهرهای، ساری، حنا رنگلی داوودی گوللری، قارین آلتیندا اوزلرین یئره سورتورلر. بويو بوكولو آغاجلار، کورکلرینه یوک قالانان قوجا کیشیلر كيمي تورپاغا باش اييبلر سانكي. بیر قاریشدان چوخ قار دوروب قیمهلرین اوستونده. گؤزوم نار آغاجینا ساتاشیر. ياري قارا بورنموش نارلار؛ باشلارينا قار آلميش پارتلاق نارلارین قیپ- قیرمیزی دانالاری گؤز وورور، بوللو آغلیق ایچینده؛ آغیز سولاندیریر.
آیاغا قالخیرام. گئیینیب، سریتلهنیب، قاپینی آچییب حیطه چیخیرام. قارین گؤز قاماشدیران ایشیغی جانیما سئوینج جالاییر. کورگی گوتوروب، بیر جیغیر یول آچیرام، سونرا یولون هامیسین کورهییب، قارلاری کردیلره آتیرام. هردن بیرین ده نار آغاجینین آلتینا توللايیرام. باشلاییرام قارلاری ایستهدیگیم یئره توپلاماغا سونرا تاپداماغا. بئلچهایله برکیمیش قارلارا شکیل وئریرم.
اوشاق کیمی شوق ائلیرم، ایچیم کئچينیر؛ اورگیم دویونور. بیر یئرده اوخوموشدوم، قوجالیق بیر ماسکا دیر، بیر باتمان چیریش ایله یاپیشار آدامین اوزونه، آرخادا آنجاق گنج اورگی چیرپینار اونون...
بویونو اوجاتماغا، بئلینی اینجهلتمگه چالیشیرام. نه یئرکوکو فیکیریندهیم، نه کومور. قارآدامیم گؤزل بیر قادین اولمالیدی.
گئدیب كاموا تورباسیندان بیر تیکه هؤرلموش آچیق قهوهای كاموا، مینجیق تورباسیندان دا ایکی دانا ایری، گؤی مینجیق چیخاردیرام. مینجیقلاری گؤزلرینه تاخیرام، كامواني تئلینه وساچينا ساخلاييرام. قیزیل گول بوتالارینین بیرینده، هی اؤزونو گؤستریب، غنیمته قالمیش بیر قیزیل گول غونچاسینی دریب، یارپاقلاریندان ایکیسینی دوداقلارینا قویوب؛ بیر-ایکیسینده قارایله اوغوشدوروب یاناقالارینا سورتورم. ایندی شالی گتیرمهلیم باشينا سالماغا؛ تکمیلده توخونموش ماوی شالی؛ بیر نئچه دانا دا دوگمه، آغ پالتوونون اوستونه دوزمگه.
آخشام قاپی تاپّا- تاپ دویولور. بیلیرم اوزودیر. آتا-آناسی زنگی باسمادان اوّل، اؤزونو قاپییا یئتیرر. قاچا- قاچا حیطه گیریب، تازا آلديغي قیرمیزی پالتوون منه گؤسترمگه، جان آتیر. بیردن گؤزواونا ساتاشير، آغیزی آچیلا قالیر. قارلارا قویلانا- قویلانا اؤزونو اونا چاتدیریر. «اَنّه! او منه ناری دریب.»، دئییر. قوزاناردی، آنجاق بویو چاتمازدی آغاجین دال-بوداغینا، الی یئتیشمزدی نارلارينا. او گئجه نوهم سئودیگی جیریلمیش ناری دا جوربهجورچيلله یئمکلرینین یانینا قویموشدو...
حیطین قوزئی طرفینده دوزتدیگیم قارآدامی، هر گون بیر آز ارییب، الیمدن گئتمکدهایدی.